Stašur nśmer 5 - Helgustašanįman


Til aš finna Helgustašanįmu žarf aš aka śt žéttbżliš į Eskifirši, ķ gegnum gamla śtbęinn sem skartar mörgum gömlum norskum ķbśšar- og sjóhśsum. Fręgast žeirra er Randulffssjóhśs sem er ķ eigu Sjóminjasafns Austurlands, byggt af norska śtgeršarmanninum Peter Randulff um 1890 en žar er ķ dag rekinn veitingastašur. Žegar komiš er śt fyrir kaupstašinn blasir Mjóeyrin viš, žar er rekin feršažjónusta. Įriš 1786 var ungur mašur hįlshöggvinn į eyrinni og er sś saga rakin į upplżsingaskilti ofan viš vitann sem žar stendur og er leiši hans skammt žar frį. Žetta mun hafa veriš sķšasta aftaka į Austurlandi og meš žeim sķšustu į Ķslandi. Žegar haldiš er įfram śt noršurströnd Eskifjaršar er komiš aš upplżsingaskilti um hvalstöš sem stóš ķ landi Svķnaskįla frį 1904-1912, žar er einnig skemmtileg myndasżning. Lengra śt meš firšinum er Hellisį og skammt ofan viš veginn er foss sem oft er kallašur Óskafoss. Hęgt er aš fara į bakviš fossinn og óska sér. Best er aš ganga upp aš fossinum austan įrinnar. Enn utar eru Helgustašir sem lengst af var sżslumanns- og hreppstjórasetur en er nś ķ eyši. Į Helgustöšum bjó Gyša Thorlasķus sżslumannsfrś ķ upphafi 19. aldar en hśn varš fręg fyrir grķšarstóra matjurtargarša sem voru nżmęli į Ķslandi.

Ķ mišri Helgustašahlķš er Helgustašanįman. Bķlastęši er viš upplżsingarskiltiš nešan viš nįmuna sem frišuš var sem nįttśruvętti 1975. Į skiltinu er rakin saga silfurbergsnįmunnar og til hvers silfurbergiš var notaš. Vinnsla var ķ nįmunni frį įrinu 1668 og fram į 20. öldina. Helgustašanįman er įn efa fręgasta silfurbergsnįma ķ heimi. Frį bķlastęšinu liggur gönguleišin upp svokallašan silfurveg aš nįmunni sjįlfri. Žar er dótakassinn stašsettur. Nešri nįman er um 90 m djśp göng sem spennandi er aš fara innķ, en fara skal gętilega žar sem göngin eru sumstašar lįg og naušsynlegt er aš hafa meš sér gott vasaljós. Opna nįman er ofar, svo og minjar um nįmuvinnsluna sem žarna var stunduš.